Publicatiedatum
03.07.2025
Psychische klachten spelen een steeds grotere rol bij langdurige uitval van medewerkers. Voor werkgevers kan dit grote gevolgen hebben. Niet alleen voor de medewerker zelf, maar ook voor collega's, de werkdruk en de continuïteit van de organisatie.
Juist daarom is het belangrijk om psychische belasting vroeg te herkennen en niet pas in actie te komen wanneer een medewerker langdurig uitvalt. Wat kunt u als werkgever doen om psychisch verzuim te voorkomen en te beperken?
Het aantal aanvragen voor een WIA-uitkering steeg in 2024 met 13% naar ruim 88.000. Volgens UWV is een belangrijke oorzaak van de hogere WIA-instroom het toegenomen aantal langdurig zieken door psychische aandoeningen, vooral onder mensen tot 40 jaar.
Ook recentere cijfers laten zien dat psychische klachten een belangrijk aandachtspunt blijven. UWV ziet dat psychische aandoeningen een grote rol spelen bij de WIA-instroom van jongere werknemers. Van de extra mannen tot 45 jaar die in 2024 de WIA instroomden, had bijvoorbeeld ruim zes op de tien een psychische hoofddiagnose. Bij vrouwen tot 45 jaar was dat ruim de helft.
Dat maakt psychisch verzuim niet alleen een persoonlijk vraagstuk, maar ook een belangrijk aandachtspunt voor werkgevers.
Psychische klachten hebben zelden één oorzaak. Werk, privéomstandigheden en maatschappelijke ontwikkelingen kunnen allemaal een rol spelen.
Denk bijvoorbeeld aan:
Dat betekent ook dat psychisch verzuim niet altijd door het werk wordt veroorzaakt. Als werkgever kunt u wél kijken naar de factoren binnen de werkomgeving waarop u invloed heeft.
UWV ziet een duidelijke toename van psychische aandoeningen bij jongere mensen die de WIA instromen. Tegelijkertijd waarschuwt UWV ervoor om daar niet te snel één verklaring aan te koppelen. Meer klachten, betere herkenning en diagnostiek en veranderingen in werk en omstandigheden kunnen allemaal een rol spelen.
Voor werkgevers is vooral de praktische vraag belangrijk: hoe herkent u signalen voordat klachten tot langdurige uitval leiden?
Veranderingen in gedrag, verminderde concentratie, een hogere foutgevoeligheid, terugtrekgedrag of regelmatig kortdurend verzuim kunnen aanleiding zijn om het gesprek aan te gaan. Zulke signalen betekenen niet automatisch dat iemand psychische klachten heeft, maar kunnen wel reden zijn om aandacht te besteden aan de belastbaarheid van een medewerker.
Grip op psychisch verzuim begint niet wanneer een medewerker zich ziek meldt. Juist daarvoor liggen mogelijkheden om uitval te voorkomen of de duur ervan te beperken.
Denk aan aandacht voor werkdruk, een veilige werkomgeving waarin medewerkers problemen bespreekbaar kunnen maken en tijdige ondersteuning wanneer iemand dreigt vast te lopen.
Een bredere aanpak rondom [verzuim en duurzame inzetbaarheid] kan daarbij helpen. Hierbij kijkt u niet alleen naar ziekte, maar ook naar vitaliteit, mentale belasting, werkplezier en de duurzame inzetbaarheid van uw medewerkers.
Ook UWV benadrukt het belang van preventie. Slechts een deel van de ziekmeldingen leidt uiteindelijk tot een WIA-aanvraag. Juist eerder in het proces liggen daarom mogelijkheden om langdurige uitval te voorkomen.
Ook met goed preventiebeleid kunt u niet ieder verzuim voorkomen. Wanneer een medewerker door psychische klachten uitvalt, is goede begeleiding belangrijk.
Als werkgever krijgt u daarbij te maken met verplichtingen rondom loondoorbetaling en re-integratie. Een goed georganiseerd verzuimproces helpt om overzicht te houden en de medewerker passend te begeleiden.
Denk bijvoorbeeld aan:
Hoe eerder duidelijk is welke ondersteuning nodig is, hoe beter u samen kunt werken aan herstel en duurzame werkhervatting.
Langdurige uitval kan aanzienlijke financiële gevolgen hebben voor uw organisatie. Naast loondoorbetaling kunt u bijvoorbeeld te maken krijgen met kosten voor vervanging, begeleiding en re-integratie.
Met een [verzuimverzekering] kunt u een deel van het financiële risico van loondoorbetaling bij ziekte verzekeren. Afhankelijk van de gekozen oplossing kan ook dienstverlening rondom verzuim en re-integratie onderdeel zijn van de aanpak.
Kijk daarbij verder dan alleen verzekeren. De combinatie van preventie, goede begeleiding en passende financiële bescherming helpt u om verzuimrisico's beheersbaar te maken.
Psychisch verzuim vraagt om meer dan reageren op een ziekmelding. Door aandacht te besteden aan preventie, duurzame inzetbaarheid, begeleiding én de financiële gevolgen van verzuim, kunt u als werkgever eerder in actie komen.
Wilt u weten hoe uw organisatie ervoor staat? Een aangesloten adviseur van Söderberg & Partners helpt u om uw verzuimrisico's en bestaande oplossingen in kaart te brengen.
